Wethouder van Amsterdam en jurylid Maarten Van Poelgeest maakte op vrijdag 27 november de twee winnaars van de Ymere NAi ideeënprijsvraag 2009 ‘ Open Fort 400’ bekend. Uit vijf ontwerpen koos de jury ‘Open Frame’ (Elastik en Mat Studio, Igor Kebel en Eriko Watanabe, Mika Cimolini en Freek Dech) en ‘New York 5’ (Stereo Architects, Finbarr McComb en Pieter Sprangers) die elk worden beloond met een geldbedrag van € 12.500. In de tentoonstelling ‘Open Fort 400’ die te zien is in Informatiecentum de Zuiderkerk van 18 december tot en met 27 februari worden de winnende ontwerpen samen met de 100 andere inzendingen gepresenteerd.
Open Fort 400
De prijsvraag, georganiseerd door het NAi, Ymere en gemeente Amsterdam, richtte zich dit jaar op Amsterdam Noord. Inspiratiebron was de vierhonderdjarige relatie tussen Amsterdam en New York. Ontwerpers werd gevraagd een open fort te ontwerpen van waaruit het gebied zich verder kan ontwikkelen, vergelijkbaar met Fort Amsterdam 400 jaar geleden in het huidige New York.
Beoordeling van de plannen
Een keuze maken uit vijf, onderling sterk verschillende plannen was niet eenvoudig, blijkt uit het juryrapport. In de eerste ronde vielen de plannen al op door hun diversiteit, door hun originele benadering van de opgave, het sterke beeld als icoon van de IJ-oever dat werd neergezet, of de boeiende wijze waarop de verschillende programma’s werden samengebracht op de locatie.
Naar aanleiding van een mondelinge presentatie, een maquette en presentatiepanelen beoordeelde de jury de vijf ontwerpen. Gekeken werd naar de ontwikkelingen in het gebied en naar de betekenisvolle overgang tussen het gebouw en zijn omgeving. Daarnaast woog voor de jury mee hoe de ontwerpers met het thema ‘ duurzaamheid’ zijn omgegaan. De technische commissie, die de plannen voorafgaand aan de jurering heeft getoetst, heeft aangegeven dat geen van de plannen aan de ruimtelijke en financiële randvoorwaarden voldoet. Om die reden is er besloten te kijken naar de haalbaarheid om in een verdere uitwerking aan de randvoorwaarden te kunnen voldoen.
De jury over de twee winnaars:
Open Frame (Elastik en Mat Studio, Igor Kebel en Eriko Watanabe, Mika Cimolini en Freek Dech)– Een weloverwogen plan betreffende de situering en een intelligente omgang met de verschillende aspecten in de directe omgeving. Sterke ruimtelijke werking, vooral in de uitwerking van de terrassen aan de gevel aan de zijde van het Buiksloterham. Het uitzicht wordt in het plan optimaal benut, refererend aan zijn omgeving met de andere grote volumes aan het IJ. Het rode accent kan op wisselende meningen rekenen. Het rood levert een sterk beeld op, maar er heerst twijfel of de uitvoering en materialisering wel zo geslaagd zal zijn. Ook is er twijfel of de programmering de voorgestelde vermenging van publieke en private functies tot gevolg zal hebben.
New York 5 (Stereo Architects, Finbarr McComb en Pieter Sprangers)– Bijzonder origineel idee en inspirerend proces om vijf New Yorks architecten bij het ontwerp te betrekken. Het ontwerp biedt een verfrissende kijk op culturele en maatschappelijke vraagstukken en de rol van de ontwerper daarin. Het vergt echter wel meer architectonische uitwerking om te overtuigen dat het geheel van de vijf torentjes meer is dan de som der delen. De ruimtelijke beschermende kwaliteit van een fort, terug te zien in het gecontroleerde binnenklimaat, overtuigd niet. Daarnaast vraagt de jury zich af of de stedelijke dynamiek van een stad met een menging van functies met deze eenzijdige programmatische invulling wordt bereikt. Het bordes dat zich aan het IJ uitstrekt wordt echter wel gezien als mogelijk publiek domein dat een culturele toevoeging aan Buiksloterham kan bieden. Met een verschuiving van de ‘footprint’ kan de contour binnen de randvoorwaarden geplaatst worden. Punt van zorgt blijft wel de inpassing op de locatie, omdat de relatie met de omliggende bebouwing en programma’s niet helder is.
Met zes stemmen voor New York 5 en vijf stemmen voor Open Frame zijn deze twee plannen de terechte winnaars. Wat betekent dat deze twee plannen voorgedragen worden als deelnemers in het verdere proces voor het Open Fort op de Buiksloterham in Amsterdam-Noord.
Jury Open Fort 400
De jury van de prijsvraag bestond uit juryvoorzitter Mels Crouwel en juryleden Saskia Bos, Ole Bouman, Maarten van Poelgeest, Ronald Rietveld, Russell Shorto en Roel Steenbeek.